هفته نامه دانشجویی آریا

 

هادى خانيكى عضو جبهه مشاركت ايران اسلامى درباره مسئوليت روشنفكران دينى و احزاب در كشور و صبغه  تاريخى تحجر و قشرى نگرى و دلايل هشدارهايى كه اخيراً نسبت به قدرت يافتن و گسترش اين نوع نگرش مطرح مى شود، گفت: جامعه  ما جامعه  دينى است. خانيكى در توصيف ابعاد اين دو مسئله با بيان اين كه به خاطر فقدان زمينه هاى اجتماعى و فرهنگى دامنه  تاثير «روشنفكرى بى دين» در جامعه  ما ناچيز است، ادامه داد: حتى عامل اصلى گريز از مذهب را در جامعه  ما بايد بيشتر دافعه  «قشرى گرى و تحجر» دانست تا جاذبه  روشنفكرى لائيك. تاثير جريان تحجر بر جامعه  ما كه هويت دينى دارد، بسيار زياد و زيانبار است و به مراتب از تاثير منفى جريان روشنفكرى بى دين بر جامعه بيشتر است. اين استاد دانشگاه گفت: روشنفكر دينى چه در درون حركت هاى سياسى قرار گيرد و چه نگيرد كسى است كه مسائل جامعه و تحولات زمان را مى شناسد يا دغدغه شناخت آنها را دارد و چون ديندار است براى سرنوشت انسان احساس تعهد مى كند. وى در ادامه با اشاره به تحجر و بنيادگرايى و تاكيد بر اين كه اين مسئله را بايد از مسئله  سنت گرايى تفكيك كرد، ادامه داد: سنت گرايان عمدتاً درد و دغدغه  دين دارند اما در پى اعمال خشونت و حذف مخالفان خود به هر بهانه و بهايى نيستند و نشان داده اند كه به موازين اخلاقى نيز پايبندند اما بنيادگرايان در پى اعمال اراده  معطوف به قدرت سياسى و نظامى اند. در عين حال خطر تحجر را نبايد در قالب رقابت هاى موجود و راست و چپ هاى سياسى ديد. بايد انديشه هايى را شناخت كه مولد رفتارها و ساختارهاى سياسى متحجرانه اند و مى توانند آفتى براى هر حركت و اقدام سياسى كه نام دين دارد، باشند. در همين سال هاى اخير ريشه هاى اقدامى كه به قتل هاى زنجيره اى منجر شد را ببينيد، خطرى كه به درستى به «غده سرطانى» تشبيه شد و اساس نظام جمهورى اسلامى را مى توانست تهديد كند. مهم اين است كه خطر «تحجر» فراتر از عرصه  سياست و رقابت هاى موجود سياسى شناخته شد. خانيكى يادآور شد: بروز مسئله  بنيادگرايى با حاكميت طالبان در افغانستان و حادثه ۱۱ سپتامبر در آمريكا برجسته تر شد و مى بينيم جهان اسلام با ظهور پديده اى به نام اسلام بنيادگرايى لطمه هاى جديدى ديد كه خطرش تا آن زمان در اين سطح مشهود نبود. اين استاد دانشگاه با اعتقاد بر اينكه بروز چنين پديده اى را نمى توان فقط با تكيه بر اعتدال سياسى تحليل كرد، تصريح كرد كه عنصر فكرى و فرهنگى و اجتماعى را بايد در پيدايش اين وضعيت دخيل دانست. خانيكى با تاكيد بر جدى بودن خطر بنيادگرايى و تحجر براى جامعه و حاكميت دينى ما گفت: آفت هاى جامعه  دينى و حكومت خاص خود آنهاست. همان طور كه خطر دروغ، تملق، ريا، نفاق و تظاهر از جمله مخاطراتى است كه جامعه دينى را نسبت به جامعه  غيردينى تهديد مى كند و موجبات دورى و گريز از مذهب را فراهم مى كند، بنيادگرايى دينى نيز آفتى مهم براى قدرت سياسى در جامعه  اسلامى است. به اعتقاد وى مسئله  تحجر و بنيادگرايى در كشور ما بسيار فراتر و جدى تر از آن است كه در قالب جابه جا شدن قدرت سياسى و اجرايى فهميده شود. خطرى كه امروز نسبت به دوران پيش از اصلاحات و حتى دوران اصلاحات قابل لمس است، اين است كه اين جريان توانسته به صورت گروه هاى ذى نفوذ و نهادهاى غيررسمى در عرصه  سياست و مديريت تاثيرگذار باشد و با بخش ها و جريان هاى قشرى منزوى نيز پيوند بخورد. واقعيت اين است كه صداى اين اسلام مردم سالار هم در دوران انقلاب و هم در دوران اصلاحات از ايران بلند بوده است.

<ايسنا>